PN40 Küresel Vanada Gövde, Sit ve Bağlantı Nasıl Seçilir?

Kısa cevap

PN40 tek başına bir seçim kriteri değil. Aynı PN40 etiketini taşıyan vanaların çalışma sıcaklığı -46 °C ile +400 °C arasında değişebiliyor.

Farkı yaratan basınç sınıfı değil, üç başka şey: gövde malzemesi, sit malzemesi ve bağlantı tipi.

Bu dördü belirlenmeden yapılan seçim, etikette doğru görünüp sahada yetersiz kalıyor.

PN40 ne anlatıyor, ne anlatmıyor?

PN40, anma basıncının kırk bar olduğunu belirtiyor. Ama bu değer referans sıcaklıkta geçerli.

Sıcaklık yükseldikçe malzemenin taşıyabileceği basınç düşüyor. Yani PN40 etiketli bir vana, 400 °C'de kırk bar taşımıyor.

Anlatmadığı üç şey daha var:

Hangi akışkanla çalışacağı. Su ile buhar aynı vanayı istemiyor.

Hangi sıcaklıkta çalışacağı. Aynı sınıf, farklı malzemede farklı aralık veriyor.

Nasıl bağlanacağı. Flanşlı, dişli, soketli ve kaynaklı bağlantılar farklı işler.

Sit malzemesi: sızdırmazlığın ve üst sınırın kaynağı

Küresel vanada sızdırmazlık, küre ile sit ringleri arasındaki temas yüzeyinde sağlanıyor. Bu yüzden sit malzemesi hem sızdırmazlığı hem üst sıcaklık sınırını belirliyor.

Standart PTFE. Yaygın kullanım. Orta sıcaklık aralığında iyi sızdırmazlık veriyor.

Takviyeli PTFE. Karbon ya da cam elyaf takviyesiyle mekanik dayanım ve sıcaklık toleransı yükseliyor. Valftek'in dövme çelik küresel vanaları bu malzemeyi kullanıyor ve -46 / +260 °C aralığında çalışıyor.

Paslanmaz takviyeli grafit. Yüksek sıcaklık için. Valftek'in kazan dip blöf vanası bu sit malzemesiyle +400 °C'ye kadar çalışabiliyor.

Tabak yaylı sit ringi. Sit ringinin yay baskısıyla küreye sürekli temas etmesini sağlıyor; basınç dalgalanmasında sızdırmazlığı koruyor. Valftek'in çelik döküm küresel vanaları bu yapıyı kullanıyor.

Sorulacak soru: "Sit malzemesi ne ve o malzemenin üst sıcaklık sınırı kaç derece?" Ürün föyünde sit malzemesi yazmıyorsa bu bilgi mutlaka istenmelidir.

Bağlantı tipi: montaj uyumunu bu belirliyor

Basınç sınıfı ve malzeme doğru seçilse bile bağlantı uymuyorsa vana takılmıyor.

Flanşlı. En yaygın. Sökülebilir ve bakımı kolay. Flanş delik düzeninin hat standardıyla aynı olması gerekiyor; farklı standartlardaki flanşlar aynı nominal değerde bile birbirine takılmıyor.

Dişli. Küçük çaplarda yaygın. Diş standardı belirleyici.

Soketli. Kaynaklı bağlantının bir türü, küçük ve orta çaplarda kullanılıyor.

Wafer. Dar tip gövde, iki flanş arasına sıkıştırılarak monte ediliyor. Yer kısıtı olan hatlarda tercih ediliyor.

Valftek'in küresel vana ailesinde flanşlı, dişli, soketli ve wafer tiplerin tamamı bulunuyor.

Gövde yapısı: bakımı bu belirliyor

Üç parçalı ve monoblok yapı arasındaki fark bakımda ortaya çıkıyor.

Üç parçalı. Gövde sökülebiliyor, iç parçalar hat üzerinde değiştirilebiliyor. Bakım gerektiren hatlarda tercih ediliyor. Valftek'in genel amaç, çelik döküm ve doğal gaz küresel vanaları üç parçalı.

Monoblok. Tek parça gövde. Daha kompakt ve daha dar; yer kısıtı olan hatlarda tercih ediliyor. Karşılığında iç parça değişimi hat üzerinde yapılamıyor.

Alttan yataklama. Büyük çaplarda küre alttan yataklanıyor; bu, mil üzerindeki yükü azaltıyor. Valftek'te DN150 ve üzeri çelik döküm vanalarda, DN250 ve üzeri genel amaç ve doğal gaz vanalarında uygulanıyor.

Ek özellikler: ne zaman gerekli?

Yangın emniyeti. Sit malzemesi yandığında metal metale sızdırmazlık devreye giriyor. Petrol, türevleri ve yanıcı gaz hatlarında aranıyor. Valftek'in monoblok küresel vanaları yangın emniyetli ve ilgili test standardına göre belgelendirilmiş.

Antistatik mil. Küre ile gövde arasındaki elektriksel sürekliliği sağlıyor. Yanıcı akışkanlarda statik elektrik birikimini önlüyor.

Tepe flanşı. Aktüatör montajına imkân veriyor. Otomasyon planlanıyorsa baştan aranmalı; sonradan eklenemiyor.

Buhar ceketi. Akışkanın soğumaması gereken hatlarda kullanılıyor. Valftek'in monoblok vanalarında isteğe bağlı sunuluyor.

Uygulamaya göre seçim

Su ve sıcak su hattı. Sfero döküm gövde, standart PTFE sit, flanşlı bağlantı, üç parçalı yapı.

Genel sanayi hattı. Sfero döküm gövde, standart PTFE sit, flanşlı bağlantı, üç parçalı yapı, Çelik döküm gövde, tabak yaylı sit ringi, flanşlı bağlantı.

Düşük sıcaklık ya da yüksek basınç. Dövme çelik gövde, takviyeli PTFE sit, soketli ya da dişli bağlantı.

Petrol ve yanıcı gaz. Monoblok gövde, yangın emniyetli tasarım, antistatik mil, tepe flanşı.

Doğal gaz hattı. Sfero döküm gövde, ilgili gaz standartlarına göre belgelendirilmiş ürün, antistatik mil.

Kazan dip blöf. Karbon çelik gövde, paslanmaz takviyeli grafit sit, özel küre tasarımı.

Belgelendirme: ne aranmalı?

Basınç ekipmanı için Avrupa uygunluk belgelendirmesi temel koşul. Bunun ötesinde uygulamaya göre ek belgeler geçerli.

Genel kullanım. Küresel vanalar için geçerli ulusal standart.

Doğal gaz. Gaz vanaları için ayrı ulusal standartlar bulunuyor.

Yangın emniyeti. Bağımsız kuruluş tarafından yapılan yangın emniyeti testi ve ilgili uluslararası standart.

Kalite yönetimi. Üreticinin kalite yönetim sistemi belgesi.

Valftek'in küresel vana ailesi bu kümelerin tamamında belgelendirilmiş durumda.

Seçim kontrol listesi

1. Çalışma sıcaklığınız ve basıncınız ne?

2. Akışkan ne: su, buhar, gaz, petrol türevi?

3. Bu sıcaklıkta hangi gövde malzemesi uygun?

4. Sit malzemesi ne ve üst sınırı bu sıcaklığı karşılıyor mu?

5. Hat bağlantısı hangi tipte ve hangi standartta?

6. Bakım hat üzerinde yapılacak mı? Üç parçalı mı, monoblok mu?

7. Aktüatör planlanıyor mu? Tepe flanşı var mı?

8. Yanıcı akışkan var mı? Yangın emniyeti ve antistatik mil gerekli mi?

9. Ürün föyünde sit malzemesi ve flanş standardı yazıyor mu?

10. Uygulamaya özgü belgeler mevcut mu?

Dokuzuncu madde en çok atlanan. Sit malzemesi ve flanş standardı yazmayan bir föy, seçim için yeterli bilgi vermiyor.

Sık sorulan sorular

PN40 küresel vanada gövde, sit ve bağlantı standardı nasıl seçilir?

Önce çalışma sıcaklığı belirlenir, o aralığı karşılayan gövde malzemesi seçilir, sit malzemesinin üst sınırı doğrulanır ve bağlantı tipi hat standardıyla eşleştirilir.

PN40 tek başına yeterli bir kriter mi?

Değil. Aynı PN40 etiketini taşıyan vanaların çalışma sıcaklığı -46 °C ile +400 °C arasında değişebiliyor. Belirleyici olan gövde ve sit malzemesi.

PN40 her sıcaklıkta kırk bar mı taşıyor?

Hayır. Anma basıncı referans sıcaklıkta geçerli; sıcaklık yükseldikçe taşınabilir basınç düşüyor.

Sit malzemesi neden önemli?

Sızdırmazlık küre ile sit ringi arasındaki temas yüzeyinde sağlanıyor. Sit malzemesi hem sızdırmazlığı hem üst sıcaklık sınırını belirliyor.

Hangi sit malzemesi hangi sıcaklıkta kullanılır?

Standart PTFE orta aralıkta, takviyeli PTFE daha geniş aralıkta, paslanmaz takviyeli grafit yüksek sıcaklıkta kullanılıyor.

Üç parçalı ile monoblok arasındaki fark ne?

Üç parçalıda gövde sökülüp iç parçalar hat üzerinde değiştirilebiliyor. Monoblok daha kompakt ama iç parça değişimi hat üzerinde yapılamıyor.

Yangın emniyetli vana ne demek?

Sit malzemesi yandığında metal metale sızdırmazlığın devreye girdiği tasarım. Petrol, türevleri ve yanıcı gaz hatlarında aranıyor.

Antistatik mil ne işe yarıyor?

Küre ile gövde arasındaki elektriksel sürekliliği sağlayarak statik elektrik birikimini önlüyor. Yanıcı akışkanlarda gerekli.

Tepe flanşı ne zaman gerekli?

Aktüatör montajı planlanıyorsa. Sonradan eklenemediği için baştan aranmalı.

Farklı standarttaki flanşlar birbirine takılır mı?

Takılmıyor. Aynı nominal değerde bile delik sayısı, delik çapı ve bölüm dairesi farklı olabiliyor.

Ürün föyünde sit malzemesi yazmıyorsa ne yapmalı?

Mutlaka sorulmalı. Sit malzemesi ve flanş standardı yazmayan bir föy seçim için yeterli bilgi vermiyor.

---

PN40 bir başlangıç noktası, bir seçim kriteri değil. Aynı sınıfta gövde malzemesi sıcaklık aralığını, sit malzemesi üst sınırı, bağlantı tipi montaj uyumunu belirliyor. Üçü birlikte değerlendirildiğinde seçim doğru oluyor. Valftek'in küresel vana ürün ailesini ve her ürünün çap, basınç, sıcaklık ve malzeme değerlerini küresel vanalar kategorisinden, teknik dokümanları teknik bilgiler sayfasından inceleyebilirsiniz.