Fark tek bir yerde: milin dışarı çıktığı noktada kaçağın nasıl durdurulduğunda. Baskılı glob vana milin çevresini salmastrayla sızdırmaz hale getiriyor. Metal körüklü glob vana ise milin etrafına kaynaklı bir metal körük sarıyor. Bu tek yapısal ayrım sıcaklık sınırını, basınç sınıfını, bakım yükünü ve hangi akışkanda kullanılabileceğini birlikte değiştiriyor.
Aynı hattın üzerinde iki glob vana yan yana durabilir. Dışarıdan bakıldığında ikisi de aynı işi yapıyor görünür. Gövde benzer, volan benzer, bağlantı ölçüsü aynı. Fark gövdede değil, mil çıkışında.
Aşağıda iki tipi yan yana koyuyoruz, farkın sayısal karşılığını veriyoruz ve hangi koşulda hangisinin seçileceğini netleştiriyoruz.
İçindekiler
- Baskılı, salmastralı, standart: aynı vananın üç adı
- Yapısal fark: kaçak yolu nereden geçiyor
- İki tip yan yana
- Farkın pratikteki karşılığı
- Hangi durumda hangisi seçilir
- Sipariş öncesi netleştirilecek altı başlık
- Valftek tarafında ne var
- Sık sorulan sorular
Baskılı, salmastralı, standart: aynı vananın üç adı
Baskılı glob vana, salmastralı glob vana ve standart glob vana aynı ürünü anlatıyor. Üç ad da mil çevresi salmastrayla sızdırmaz hale getirilmiş glob vanayı tarif ediyor. Metal körüklü glob vana ise ayrı bir ürün grubu. Terim karışıklığı teklif karşılaştırmasında yanlış ürünün fiyatlandırılmasına yol açabiliyor.
Baskılı glob vana. Ad, salmastranın bir baskı somunuyla mil çevresine sıkıştırılmasından geliyor. Sahada en yaygın kullanılan karşılık bu.
Salmastralı glob vana. Aynı vananın sızdırmazlık elemanına göre adlandırılmış hali.
Standart glob vana. Katalog adı. Valftek ürün gruplarında bu vana Standart Glob Vanalar başlığı altında, BGV model koduyla yer alıyor. Ürün sayfasındaki broşür dosyasının adı da "baskılı glob vana" olarak geçiyor; üç adın aynı ürüne işaret ettiğinin doğrudan kanıtı bu.
Metal körüklü glob vana ayrı bir grup ve BBT-L model koduyla listeleniyor. Bu ürünün çalışma prensibini ve kullanım alanlarını ayrıntılı anlatan metal körüklü glob vana yazımız da yayında.
Yapısal fark: kaçak yolu nereden geçiyor
İki tipte de mil, gövdenin kapağından geçerek dışarı çıkıyor. Ayrım, o çıkış noktasında akışkan ile dış ortam arasına ne konduğunda. Baskılı tipte araya sürtünen bir sızdırmazlık malzemesi giriyor. Körüklü tipte araya kaynaklı bir metal bariyer giriyor ve bu bariyer hiç açılmıyor.
Baskılı glob vanada sızdırmazlık
Milin etrafındaki boşluk grafit ya da benzeri bir salmastra malzemesiyle dolduruluyor ve baskı somunuyla sıkıştırılıyor. Vana her açılıp kapandığında mil bu salmastranın içinde hareket ediyor.
Buradaki mekanizma şunu getiriyor: sızdırmazlık, salmastranın mile ne kadar sıkı oturduğuna bağlı. Sıcaklık yükseldikçe salmastra malzemesi sertleşiyor. Mil hareketiyle birlikte aşınıyor ve mil çevresinden dışa doğru kaçak başlıyor. Baskılı glob vanalarda periyodik salmastra sıkma bu yüzden bakım programının içinde yer alıyor.
Metal körüklü glob vanada sızdırmazlık
Mil, paslanmaz çelikten kaynaklı bir körüğün içinden geçiyor. Körüğün bir ucu mile, diğer ucu gövdeye kaynaklı. Mil aşağı yukarı hareket ettiğinde körük akordeon gibi uzayıp kısalıyor. Akışkanla dış ortam arasındaki metal bariyer ise hiç açılmıyor.
Sonuç şu: mil hareketi kaçak üretmiyor, çünkü mil ile dış ortam arasında sürtünen bir sızdırmazlık yüzeyi yok. Valftek'in metal körüklü glob vana ürün sayfası bunu "metal körük vasıtasıyla dışa karşı %100 sızdırmazlık" ifadesiyle tanımlıyor.
Burada bir nüans var: körüklü tipte salmastra tamamen ortadan kalkmıyor. Körüğün arkasında grafit bir emniyet salmastrası bulunuyor. Körükte hasar oluşması durumunda ikinci koruma katmanı olarak çalışıyor. Körüklü vanada salmastra birincil sızdırmazlık elemanı değil, yedek katman.
İki tip yan yana
| Başlık | Metal körüklü glob vana (BBT-L) | Baskılı / standart glob vana (BGV) |
|---|---|---|
| Dışa karşı sızdırmazlık | Kaynaklı metal körük | Baskı somunuyla sıkıştırılmış salmastra |
| Sıcaklık aralığı | -20 °C / +400 °C | -20 °C / +350 °C |
| Basınç sınıfı | PN16, PN25, PN40 | PN16, PN25 |
| Gövde malzemesi | Demir döküm, sfero döküm, çelik döküm | Demir döküm, sfero döküm |
| Ölçü aralığı | DN15 - DN250 flanşlı | DN15 - DN250 flanşlı |
| Bakım | Salmastra sıkma gerektirmiyor | Periyodik salmastra sıkma |
| Belgelendirme | TS EN 13789, PED 2014/68/EU CE, TA-Luft, EAC | TS EN 13789, PED 2014/68/EU CE, EAC |
| Uygulama alanı | Kızgın yağ, buhar, kızgın su, sıcak su ve diğer akışkanlar | Buhar, kızgın su, sıcak su, basınçlı hava ve benzeri sıvı akışkanlar |
Tablodaki değerler Valftek'in metal körüklü ve standart glob vana ürün sayfalarındaki teknik özellik satırlarından alındı.
Farkın pratikteki karşılığı
Yapısal ayrım beş somut sonuç üretiyor. Sıcaklık sınırı, basınç sınıfı, gövde malzemesi, akışkan kapsamı ve bakım yükü. Beşi de teklif karşılaştırmasında ölçülebilir kalemler. Her birini aşağıda ayrı ayrı açıyoruz.
50 °C'lik sıcaklık farkı. Körüklü tip +400 °C'ye, standart tip +350 °C'ye kadar listeleniyor. Kızgın buhar ve kızgın yağ hatlarında bu aralık belirleyici oluyor. Hattın tepe sıcaklığı 350 °C'nin üstüne çıkıyorsa standart tip devre dışı kalıyor.
Bir kademe basınç farkı. Körüklü tipte PN40 seçeneği var, standart tipte üst sınır PN25. Yüksek basınçlı buhar hatlarında bu da tek başına belirleyici olabiliyor.
Gövde malzemesi. Körüklü tipte demir ve sfero dökümün yanında çelik döküm seçeneği de bulunuyor. Standart tipte bu seçenek yok. Yüksek sıcaklık ve basınçta çelik döküm gövde talebi geldiğinde tercih körüklü tarafa kayıyor.
Akışkan kapsamı. Standart glob vana ürün sayfası uygulama alanını buhar, kızgın su, sıcak su ve basınçlı hava gibi sıvı akışkanlarla tanımlıyor. Körüklü tipte kızgın yağ da listenin içinde.
Bakım yükü. Baskılı vanada salmastra sıkma tekrarlanan bir iş. Körüklü vanada bu kalem bakım programından çıkıyor. Çok sayıda vananın bulunduğu hatlarda fark tek vanada değil, toplam bakım iş yükünde görülüyor.
Hangi durumda hangisi seçilir
Seçim altı koşula bakılarak yapılıyor. Sıcaklık 350 °C'nin altında, basınç PN25 sınırında ve akışkan sıvı ise standart glob vana kendi çalışma aralığının içinde kalıyor. Bu koşullarda körüklü tipe geçmek teknik bir gereklilik değil. Altı koşuldan biri bile aşıldığında tercih körüklü tarafa geçiyor.
| Koşul | Seçim | Gerekçe |
|---|---|---|
| Sıcaklık 350 °C'nin altında, basınç PN25 sınırında, akışkan sıvı | Standart (BGV) | Ürün kendi çalışma aralığının içinde |
| Sıcaklık 350 °C'yi aşıyor | Körüklü (BBT-L) | Standart tipin katalog sınırı burada bitiyor |
| PN40 basınç sınıfı isteniyor | Körüklü (BBT-L) | Standart tipte bu sınıf listelenmiyor |
| Akışkan kızgın yağ | Körüklü (BBT-L) | Standart tipin uygulama listesinde yok |
| Mil çevresinden dışa kaçak kabul edilmiyor | Körüklü (BBT-L) | Kaynaklı körük kaçak yolu bırakmıyor |
| Periyodik bakım erişimi zor | Körüklü (BBT-L) | Salmastra sıkma kalemi ortadan kalkıyor |
Son iki satır katalog verisinden değil, sahadaki çalışma koşulundan geliyor. Kaçağın akışkan niteliği gereği sorun yarattığı hatlar bunlardan biri. Vanaya düzenli erişimin güç olduğu noktalar ikincisi. Bu iki durumda sıcaklık ve basınç sınır içinde olsa bile körüklü tip tercih edilebiliyor.
Sipariş öncesi netleştirilecek altı başlık
Teklif aşamasında altı başlık yazılı olarak teyit edilmeli. Körük standardı, disk tipi, denge diski ve montaj yönü, malzeme sertifikası, bağlantı tipi ve gövde malzemesi. Bunların bir kısmı standart üretimde otomatik gelmiyor, talep edilmesi gerekiyor.
- Körük standardı. Valftek metal körüklü glob vanalarda MSS SP-117 standardına uygun körük seçeneği bulunuyor. İsteğe bağlı olarak belirtiliyor, standart üretimde otomatik gelmiyor.
- Disk tipi. İki üründe de yumuşak sızdırmaz ve reglaj disk opsiyonu var. Reglaj disk, debi ayarı gereken hatlarda tercih ediliyor.
- Denge diski ve montaj yönü. DN200 ve DN250 çaplarda her iki üründe de denge diskli özel tasarım uygulanıyor. Pilot disk önce açılarak ana diski dengeliyor. Bu tasarımda vana tesisata ters yönde monte ediliyor, montaj yönü sipariş aşamasında teyit edilmeli.
- Malzeme sertifikası. EN 10204 3.1 malzeme ve test sertifikaları isteğe bağlı temin edilebiliyor. Gövde ve kapaktaki döküm şarj numaraları üzerinden malzemenin kimyasal kompozisyonu ve mekanik değerleri izlenebiliyor.
- Bağlantı tipi. İki ürün de DN15 ile DN250 arasında flanşlı olarak listeleniyor.
- Gövde malzemesi. Çelik döküm gövde yalnızca körüklü tipte mevcut. Bu talep varsa ürün grubu baştan belirlenmiş oluyor.
Üçüncü madde en sık atlanan başlık. Denge diskli tasarımda montaj yönü ters olduğu için, sahada standart yönde monte edilen bir vana beklenen performansı vermiyor.
Valftek tarafında ne var
Valftek endüstriyel vana ve akışkan kontrol ürünleri alanında çalışıyor ve BONETTI lisansıyla Türkiye'de üretim yapıyor. Metal körüklü glob vanalar BBT-L, standart glob vanalar BGV model koduyla ürün gruplarında yer alıyor. İki grubun da TS EN 13789, PED 2014/68/EU CE ve EAC belgeleri ürün sayfalarına ekli.
Metal körüklü glob vana sayfasında ayrıca TA-Luft uygunluğu belirtiliyor. TA-Luft, kaçak emisyon sınırlarını tanımlayan Alman teknik talimatı; emisyon sızdırmazlığı aranan hatlarda bu satır ayrı bir kriter oluyor.
Standart glob vanada yükselen dönmeyen mil tasarımı kullanılıyor. Mil dönmeden yukarı çıktığı için salmastra yüzeyinde dönme kaynaklı aşınma oluşmuyor.
Glob vana ürün grubunun yanında pistonlu vanalar da aynı kategoride yer alıyor. Pistonlu vanalar -29 °C ile +400 °C aralığında ve PN16, PN40, PN63 basınç sınıflarında listeleniyor. Yüksek basınç gereken hatlarda üçüncü bir seçenek olarak değerlendirilebiliyor.
Ürün sayfalarındaki teknik özellik tabloları, ekli belgeler ve talimat dosyalarına valftek.com üzerinden ulaşılabiliyor. Hattınızın sıcaklık, basınç ve akışkan bilgisiyle ulaştığınızda hangi tipin uygun olduğunu birlikte netleştirebiliriz.
Sık sorulan sorular
Metal körüklü glob vana ile baskılı glob vana arasındaki temel fark nedir?
Dışa karşı sızdırmazlığın nasıl sağlandığı. Baskılı vanada mil çevresi salmastrayla sızdırmaz hale getiriliyor. Metal körüklü vanada milin etrafında kaynaklı bir metal körük bulunuyor ve mil hareketi kaçak yolu oluşturmuyor.
Baskılı glob vana ile salmastralı glob vana aynı şey mi?
Aynı ürün. "Baskılı" adı salmastranın baskı somunuyla sıkıştırılmasından geliyor. Katalogda Standart Glob Vana başlığı altında, BGV model koduyla yer alıyor.
İki tipin sıcaklık aralıkları ne?
Metal körüklü glob vana -20 °C ile +400 °C aralığında listeleniyor. Standart glob vana -20 °C ile +350 °C aralığında. Aradaki 50 °C, 350 °C üstündeki hatlarda seçimi belirliyor.
Basınç sınıfları farklı mı?
Farklı. Metal körüklü tipte PN16, PN25 ve PN40 bulunuyor. Standart tipte PN16 ve PN25 var. PN40 gereken hatlarda seçim körüklü tarafa geçiyor.
Körüklü vanada salmastra hiç yok mu?
Var ama görevi farklı. Körüğün arkasında grafit bir emniyet salmastrası bulunuyor. Körükte hasar oluşması durumunda ikinci koruma katmanı olarak çalışıyor. Birincil sızdırmazlık elemanı körük.
Körüklü vana bakım gerektiriyor mu?
Salmastra sıkma işlemi gerekmiyor. Baskılı vanada periyodik salmastra sıkma bakım programının parçası. Körüklü tipte bu kalem ortadan kalkıyor.
Kızgın yağ hattında hangisi kullanılır?
Metal körüklü glob vana. Standart glob vananın uygulama listesinde kızgın yağ yer almıyor, körüklü tipte yer alıyor.
Gövde malzemeleri arasında fark var mı?
Var. Metal körüklü tipte demir döküm, sfero döküm ve çelik döküm seçenekleri bulunuyor. Standart tipte demir döküm ve sfero döküm listeleniyor.
MSS SP-117 nedir, standart olarak geliyor mu?
Metal körükler için kullanılan bir standart. Valftek metal körüklü glob vanalarda bu standarda uygun körük isteğe bağlı olarak belirtiliyor. Standart üretimde otomatik gelmiyor, talep edilmesi gerekiyor.
TA-Luft ne anlama geliyor?
Kaçak emisyon sınırlarını tanımlayan Alman teknik talimatı. Metal körüklü glob vana sayfasında TA-Luft uygunluğu belirtiliyor, standart glob vanada bu satır yok.
DN200 ve DN250 çaplarda ne değişiyor?
İki üründe de denge diskli özel tasarım uygulanıyor. Pilot disk önce açılarak ana diski dengeliyor. Bu tasarımda vana tesisata ters yönde monte ediliyor, montaj yönü sipariş aşamasında teyit edilmeli.
Hangi belgeler mevcut?
İki ürün grubunda da TS EN 13789, PED 2014/68/EU CE ve EAC belgeleri bulunuyor. Metal körüklü glob vana sayfasında ayrıca TA-Luft uygunluğu belirtiliyor.
Ölçü aralıkları aynı mı?
Aynı. İki ürün de DN15 ile DN250 arasında flanşlı olarak listeleniyor.
Özet
Metal körüklü ve baskılı glob vana arasındaki fark tek bir noktadan çıkıyor: milin dışarı çıktığı yerde kaçağın nasıl durdurulduğu.
Baskılı vanada bu işi salmastra yapıyor. Sıcaklıkla birlikte salmastra yorulduğu için periyodik sıkma gerekiyor. Metal körüklü vanada kaynaklı bir metal körük mil hareketini kaçaktan ayırıyor, salmastra ise yedek katman olarak kalıyor.
Bu yapısal fark beş sonuç üretiyor:
- 50 °C daha yüksek sıcaklık sınırı
- Bir kademe daha yüksek basınç sınıfı
- Çelik döküm gövde seçeneği
- Uygulama listesinde kızgın yağın bulunması
- Bakım programından salmastra sıkmanın çıkması
Sipariş öncesi altı başlık teyit edilmeli: körük standardı, disk tipi, denge diski ve montaj yönü, malzeme sertifikası, bağlantı tipi ve gövde malzemesi.
Hattınızın sıcaklık, basınç ve akışkan bilgisini valftek.com üzerinden ilettiğinizde hangi tipin uygun olduğunu netleştirebiliriz.