Kısa cevap
Kızgın buhar hattında belirleyici olan vananın tipi değil, sızdırmazlık mimarisi ve gövde malzemesinin sıcaklık sınırı. Doymuş buharda kullanılan salmastralı bir glob vana, sıcaklık yükseldiğinde salmastra tarafından sızdırmaya başlar.
Kızgın buharda üç seçenek arasından seçim yapılır: metal körüklü glob vana, standart salmastralı glob vana ve pistonlu vana. Karar, hattın çalışma sıcaklığı ve basıncına göre verilir.
| Vana tipi | Sıcaklık aralığı | Basınç sınıfı | Kızgın buhar için |
| Metal körüklü glob vana | -20 °C / +400 °C | PN16, PN25, PN40 | Birinci tercih |
| Standart glob vana | -20 °C / +350 °C | PN16, PN25 | Sıcaklık sınırına dikkat |
| Pistonlu vana | -29 °C / +400 °C | PN16, PN40, PN63 | Yüksek basınçta uygun |
Valftek'in bu üç ürün ailesi de kızgın buhar, kızgın yağ ve kızgın su uygulamaları için üretiliyor.
Kızgın buhar neden farklı bir vana gerektiriyor?
Doymuş buhar, basıncına karşılık gelen doyma sıcaklığındadır. Kızgın buhar ise doyma sıcaklığının üzerine ısıtılmış buhardır; içinde sıvı faz kalmamıştır.
Bu farkın vana tarafında üç sonucu var.
Sıcaklık yükü artıyor. Aynı basınçta kızgın buharın sıcaklığı daha yüksek. Gövde malzemesinin ve sızdırmazlık elemanlarının bu sıcaklığı sürekli görmesi gerekiyor.
Salmastra ömrü kısalıyor. Yüksek sıcaklıkta salmastra malzemesi daha hızlı sertleşir ve mil çevresinden dışa kaçak başlar. Bu, kızgın buhar hatlarında en sık görülen arıza.
Isıl genleşme belirginleşiyor. Gövde ile kapak arasındaki conta ve cıvata bağlantısı ısıl çevrimden etkilenir. Conta seçimi bu yüzden gövde malzemesi kadar önemlidir.
Metal körüklü glob vana neden birinci tercih?
Metal körüklü glob vanada mil, paslanmaz çelik bir körüğün içinden geçer. Körük mile temas eden akışkanı dış ortamdan tamamen ayırır.
Pratik sonuçları şunlar:
Dışa karşı tam sızdırmazlık. Kaçak yolu salmastradan değil, körükten geçer. Körük kaynaklı bir eleman olduğu için mil hareketi kaçak oluşturmaz.
Bakım gerektirmeyen sızdırmazlık. Salmastra sıkma işlemi ortadan kalkar. Kızgın buhar hattında periyodik salmastra sıkma en çok işçilik tüketen bakım kalemidir.
Yedek emniyet katmanı. Valftek'in metal körüklü glob vanalarında körüğün arkasında grafit emniyet salmastrası bulunuyor. Körük ömrünü tamamlarsa hat aniden açık kalmıyor.
Valftek'in metal körüklü glob vanaları DN15 ile DN250 arasında flanşlı olarak üretiliyor. Gövde malzemesi demir döküm, sfero döküm veya çelik döküm seçilebiliyor. Sıcaklık aralığı -20 °C ile +400 °C, basınç sınıfları PN16, PN25 ve PN40.
Körük, talep edilirse MSS SP-117 standardına uygun olarak temin edilebiliyor. Belge tarafında TS EN 13789, PED 2014/68/EU CE ve TA-Luft uygunluğu bulunuyor.
Standart glob vana hangi durumda yeterli?
Standart glob vanada sızdırmazlık salmastrayla sağlanır. Bu, daha basit ve daha yaygın bir çözüm.
Valftek'in standart glob vanaları DN15 ile DN250 arasında, PN16 ve PN25 sınıflarında üretiliyor. Sıcaklık aralığı -20 °C ile +350 °C. Uygulama alanı buhar, kızgın su, sıcak su ve basınçlı hava.
Kritik nokta sıcaklık sınırı. Hattınız 350 °C'nin altında kalıyorsa standart glob vana yeterli olur. Kızgın buhar hatları bu eşiği sık sık aştığı için seçim yapmadan önce hattın tasarım sıcaklığını doğrulamak gerekiyor.
İkinci kritik nokta bakım. Salmastralı vanada periyodik sıkma gerekir. Erişimi zor bir noktaya monte edilecek vanada bu, işçilik açısından metal körüklü seçeneği daha ekonomik hâle getirebilir.
Pistonlu vana ne zaman devreye giriyor?
Pistonlu vanada sızdırmazlık, piston ile iki grafit ring arasında sağlanır. Disk yerine piston kullanıldığı için akışkanın diske çarpma etkisi ortadan kalkar.
Valftek'in pistonlu vanaları DN15 ile DN200 arasında flanşlı, 1/2 inç ile 2 inç arasında dişli olarak üretiliyor. Gövde malzemesi demir döküm, sfero döküm veya karbon çelik. Basınç sınıfları PN16, PN40 ve PN63; sıcaklık aralığı -29 °C ile +400 °C.
Sızdırmazlık elemanı asbestsiz, paslanmaz çelik metal takviyeli saf grafit ring. Bu yapı yüksek sıcaklıkta grafitin akmasını engelliyor.
Pistonlu vanayı öne çıkaran üç durum var:
PN40'ın üzerindeki basınç. PN63 seçeneği bu ailede bulunuyor, glob vana ailelerinde bulunmuyor.
Yangın emniyeti gerekliliği. Valftek'in pistonlu vanaları API 6FA ve BS 6775 kapsamında yangın emniyetli olarak belgelendirilmiş durumda. Yanıcı akışkan bulunan tesislerde bu belge şart olabiliyor.
Kaçak sınıfı hassasiyeti. TA-Luft uygunluğu bu ailede de bulunuyor.
Seçim yaparken izlenecek adımlar
1. Hattın tasarım sıcaklığını ve basıncını yazın. İkisini birlikte değerlendirin. PN sınıfı oda sıcaklığındaki değeri gösterir; yüksek sıcaklıkta izin verilen basınç düşer.
2. Sıcaklık 350 °C'yi aşıyor mu? Aşıyorsa standart glob vana elenir. 400 °C'ye kadar metal körüklü veya pistonlu seçenek kalır.
3. Basınç PN40'ı aşıyor mu? Aşıyorsa pistonlu vana kalır.
4. Gövde malzemesini belirleyin. Demir döküm, sfero döküm ve çelik döküm arasındaki seçim sıcaklık ve basıncın birleşimine göre yapılır. Yüksek sıcaklık ve yüksek basıncın birlikte olduğu hatlarda çelik döküm gerekir.
5. Bakım erişimini değerlendirin. Vanaya kolay ulaşılamıyorsa metal körüklü seçenek işçilik açısından öne çıkar.
6. Debi ayarı gerekiyor mu? Valftek'in metal körüklü glob vanalarında parabolik disk tasarımı debi ayarına izin veriyor. Sadece açma kapama yapılacaksa bu özellik gerekmez.
7. Çap DN200 ve üzerinde mi? Valftek'in her iki glob vana ailesinde DN200 ve DN250 ölçülerinde denge diskli özel tasarım kullanılıyor. Bu tasarımda pilot disk önce açılıyor ve vana tesisata ters yönde monte ediliyor. Montaj yönünü proje aşamasında not edin.
8. Belge listesini isteyin. Malzeme ve test sertifikaları talep edilebiliyor. Valftek'te EN 10204 3.1 sertifikaları isteğe bağlı olarak sağlanıyor; gövde ve kapaktaki döküm şarj numaraları üzerinden kimyasal kompozisyon ve mekanik değer takibi yapılabiliyor.
Montaj ve devreye alma notları
Glob vana yön hassasiyeti olan bir vanadır. Akış yönü gövde üzerinde işaretlidir; ters montaj disk üzerinde beklenmeyen kuvvet oluşturur.
DN200 ve DN250 denge diskli modellerde montaj yönü standart modellerin tersidir. Bu ayrıntı sahada en sık atlanan noktalardan biri.
Kızgın buhar hattında devreye alma öncesi hattın temizlenmesi gerekiyor. Kaynak curufu ve tortu, disk yüzeyini ilk açma kapamada kalıcı olarak hasarlar.
Sık sorulan sorular
Kızgın buhar ile doymuş buhar arasındaki fark nedir?
Doymuş buhar, basıncına karşılık gelen doyma sıcaklığındadır. Kızgın buhar bu sıcaklığın üzerine ısıtılmıştır ve içinde sıvı faz kalmamıştır.
Kızgın buharda hangi glob vana kullanılır?
Sıcaklık 350 °C'yi aşıyorsa metal körüklü glob vana veya pistonlu vana. Bu eşiğin altında standart glob vana da kullanılabilir.
Metal körüklü vananın avantajı nedir?
Mil çevresinden dışa kaçak yolu ortadan kalkar ve periyodik salmastra sıkma bakımı gerekmez.
Körük ömrünü tamamlarsa ne olur?
Valftek'in metal körüklü glob vanalarında körüğün arkasında grafit emniyet salmastrası bulunuyor; bu, ani kaçağı engelliyor.
PN sınıfı ile sıcaklık nasıl birlikte okunur?
PN sınıfı oda sıcaklığındaki basınç değerini gösterir. Sıcaklık yükseldikçe izin verilen basınç düşer; ikisi basınç-sıcaklık eğrisinden birlikte okunur.
Pistonlu vana glob vananın yerine geçer mi?
Basınç PN40'ı aşıyorsa pistonlu vana öne geçer. Debi ayarı gerekiyorsa parabolik diskli glob vana daha uygundur.
DN200 ve üzerinde ne değişiyor?
Valftek'te bu ölçülerde denge diskli tasarım kullanılıyor ve vana tesisata ters yönde monte ediliyor. Montaj yönü proje aşamasında belirtilmelidir.
Hangi belgeler istenmelidir?
Ürün tarafında TS EN 13789 ve PED 2014/68/EU CE, kaçak sınıfı için TA-Luft, yanıcı akışkan varsa API 6FA. Malzeme tarafında EN 10204 3.1 sertifikası.
---
Kızgın buhar hattında seçim, tek bir vana tipini ezberlemekle değil, hattın sıcaklık ve basınç değerlerini üç ürün ailesinin sınırlarıyla karşılaştırmakla yapılır. Ürün ailelerinin teknik ayrıntılarını glob vanalar kategorisinden, belge listesini sertifikalar sayfasından ve seçim tablolarını teknik bilgiler bölümünden inceleyebilirsiniz.