Kazan Blöf Vanası Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Blöf vanası, buhar kazanlarının en zor çalışan vanalarından biri. Buna rağmen çoğu tesiste seçimi en az düşünülen vanadır: "DN40 blöf vanası" denir, teklif alınır, takılır.

Sonra bir yıl içinde kaçırmaya başlar. Sebebi genelde marka değil, o hizmetin vanaya ne yaptığının hesaba katılmamasıdır.

Bu yazıda önce blöf hizmetinin neden zor olduğunu, sonra vana seçerken hangi sekiz şeye bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.

Blöf ne işe yarar, kısaca

Kazanda su buhara dönüşürken içindeki çözünmüş tuzlar ve katı maddeler suda kalır. Buhar çıkar, kirlilik kalır. Zamanla kazan suyunun içindeki bu birikim artar.

Blöf, bu birikmiş suyun bir kısmının kazandan dışarı atılmasıdır. İki biçimde yapılır:

Yüzey blöfü. Su yüzeyinin hemen altından, genelde sürekli ya da sık aralıklarla yapılır. Yüzeyde toplanan hafif kirliliği alır.

Dip blöfü. Kazanın en alt noktasından, kısa ve sert aralıklarla yapılır. Dibe çöken çamuru ve ağır tortuyu atar.

İkisi farklı hizmet ve farklı vana ister. Dip blöfü daha sert bir iştir, çünkü kısa süreli ve şiddetli bir akış oluşur.

Blöf hizmeti vanaya ne yapar

Normal bir kesme vanası bu hizmette neden yetmiyor? Dört sebep var.

Ani basınç düşüşü. Vana açıldığında kazan basıncındaki su bir anda atmosfer basıncına düşer. Bu geçişte su kısmen buharlaşır ve iki fazlı bir akış oluşur.

Katı partikül. Atılan suyun içinde çamur ve tortu var. Bu partiküller vananın oturma yüzeyinden geçer.

Erozyon. Yüksek hızlı, partikül içeren akış oturma yüzeyini aşındırır. Normal bir vanada bu aşınma hızla sızdırmazlığı bozar.

Çevrim sayısı. Blöf vanası günde birçok kez açılıp kapanır. Her çevrim oturma yüzeyine bir yük bindirir.

Bu dördü bir araya geldiğinde, blöf hattına takılan sıradan bir vana beklenenden çok daha kısa sürede kaçırmaya başlar. Bu yüzden blöf için ayrıca tasarlanmış vana kullanılır.

Seçerken bakmanız gereken sekiz şey

1. Vana blöf hizmeti için mi tasarlanmış? Teknik föyde "blöf için" ifadesi geçiyor mu? Geçmiyorsa o vana genel amaçlıdır. Tasarımın bu hizmete özel olması, küre ve oturma yüzeyi geometrisinde fark yaratır.

2. Basınç sınıfı kazan basıncını karşılıyor mu? Blöf hattı kazan basıncında çalışır. Vananın basınç sınıfı kazanın çalışma basıncının üzerinde olmalı, eşit değil.

3. Sıcaklık sınırı yeterli mi? Doymuş buhar sıcaklığı basınca bağlı olarak yükselir. Vananın sıcaklık sınırını hattın en yüksek sıcaklığıyla karşılaştırın.

4. Gövde malzemesi hatta uygun mu? Yüksek basınç ve sıcaklıkta karbon çelik gövde yaygın tercihtir. Döküm gövdeler daha düşük sınıflarda kalır.

5. Oturma yüzeyi ve salmastra malzemesi ne? Blöfte oturma yüzeyi en çok zorlanan yerdir. Takviyeli grafit gibi malzemeler bu hizmette yumuşak yüzeylere göre daha dayanıklıdır. Salmastra malzemesini de ayrıca sorun.

6. Tam geçişli mi? Blöfte akış yolunun daralması hız artışı ve daha çok erozyon demektir. Tam geçişli bir tasarım bu yükü azaltır.

7. Kumanda tipi ne olacak? Manuel mi, aktüatörlü mü, zamanlayıcılı mı? Bu maddeyi aşağıda ayrıca ele alıyoruz.

8. Tepe flanşı var mı? Aktüatör bağlanacaksa gövdenin üstünde standart bir bağlantı yüzeyi gerekir. Sonradan aktüatöre geçme ihtimaliniz varsa bunu baştan sorun.

Kumanda seviyesi kararı

Bu, seçimde en çok fark yaratan karar. Üç seviye var.

Manuel kollu. Operatör kolu çeker, blöf yapılır. En basit yapı. Tesiste düzenli bir blöf disiplini varsa ve vardiya bunu takip ediyorsa yeterlidir.

Pnömatik aktüatörlü. Vana hava ile açılır ve kapanır. Kumanda uzaktan verilebilir. Acil durumda elle müdahale gerekebileceği için üzerinde bir acil kumanda kolu bulunması önemlidir.

Zamanlayıcılı otomatik. Elektronik bir zamanlayıcı, belirlenen aralıklarda ve belirlenen sürede blöfü kendi yapar. Operatöre bağlı kalmaz.

Karar şu soruyla veriliyor: blöf disiplini kime bağlı? Vardiyaya bağlıysa ve atlanıyorsa otomatik seviye işi çözer. Disiplin oturmuşsa manuel yeterlidir.

Bir de şu var: zamanlayıcılı sistem blöfü yapar ama ne kadar yapılacağını siz belirlersiniz. Yani süreyi ve aralığı kazan su şartlandırmasına göre ayarlamak yine sizin işiniz.

Montaj ve işletme notları

İki vana seri bağlanır. Blöf hattında genelde iki vana seri kullanılır. Biri kesme, diğeri blöf görevini üstlenir. Bu düzen tek vanaya binen yükü paylaştırır.

Tahliye hattı emniyetli olmalı. Atılan akışkan kazan basıncında ve sıcaklığındadır. Tahliye noktası personelin bulunduğu alandan uzak olmalı.

Blöf kısa ve sert yapılır. Uzun süreli açık tutmak hem enerji kaybı hem vanaya fazladan yük demektir.

Kayıt tutun. Hangi gün, hangi saatte, ne kadar blöf yapıldığı kaydedilirse vananın ne kadar çevrim yaptığını bilirsiniz. Revizyon planı bu kayıtla yapılır.

Tedarikçiden isteyecekleriniz

• Teknik föy: ölçü, basınç sınıfı, sıcaklık aralığı, gövde malzemesi
• Oturma yüzeyi, salmastra ve kapak ringi malzemesi
• Model kodu ve kumanda seçeneklerinin listesi
• Basınçlı ekipman uygunluk belgesi
• Aktüatörlü modellerde çalışma hava basıncı ve acil kumanda düzeni
• Zamanlayıcılı modellerde ayar aralığı ve besleme gerilimi
• Yedek parça listesi ve temin süresi
• Kullanım ve bakım talimatı

Son iki madde en çok atlanan ve en çok işe yarayan maddeler. Yedek parçayı ne kadar sürede alabileceğinizi bilmiyorsanız, arıza anında bunu öğrenirsiniz.

Valftek'in blöf vanası verisi

Valftek 1998'den bu yana endüstriyel vana üretiyor. Kazan dip blöf hattı için tanımlı ürünü küresel kazan blöf vanası.

Doğrulanmış teknik veriler:

Kumanda seçenekleri üç model olarak tanımlı:

• RSS. Kollu blöf vanası, manuel kumandalı.
• RSSA. Pnömatik aktüatör, solenoid vana ve acil kumanda kolu.
• RSSA+T400. Elektronik zamanlayıcı, pnömatik aktüatör, solenoid vana ve acil kumanda kolu.

Yani manuelden zamanlayıcılı otomatiğe kadar üç seviye aynı gövde üzerinde kurulu. Manuel başlayıp sonradan aktüatöre geçmeyi düşünüyorsanız tepe flanşı bu geçişi mümkün kılar.

Bir not: bu ürün tek ölçüde tanımlı. DN40, PN40 ve karbon çelik dışında bir seçenek bulunmuyor. Hattınız farklı bir çap ya da basınç sınıfı istiyorsa bunu baştan belirtin.

Ürün ayrıntısına ve teknik föye ürün sayfasından ulaşabilirsiniz. Diğer vana gruplarını valftek.com üzerinden inceleyebilirsiniz.

Sık yapılan dört hata

Genel amaçlı vana takmak. Blöf hizmeti için tasarlanmamış bir vana bu hatta kısa ömürlü olur.

Basınç sınıfını kazan basıncına eşitlemek. Sınıf çalışma basıncının üzerinde olmalı.

Tek vana kullanmak. Seri bağlı iki vana düzeni yükü paylaştırır.

Kayıt tutmamak. Çevrim sayısı bilinmeyen bir vananın revizyon zamanı da bilinemez.

Sık sorulan sorular

Kazan blöf vanası seçerken neye bakılır?

Sekiz başlığa: vananın blöf hizmeti için tasarlanmış olması, basınç sınıfı, sıcaklık sınırı, gövde malzemesi, oturma yüzeyi ve salmastra malzemesi, tam geçişli olması, kumanda tipi ve tepe flanşının bulunması.

Yüzey blöfü ile dip blöfü arasındaki fark nedir?

Yüzey blöfü su yüzeyinin altından yapılır ve hafif kirliliği alır. Dip blöfü kazanın en alt noktasından yapılır, çamur ve ağır tortuyu atar. Dip blöfü daha sert bir hizmettir.

Neden normal kesme vanası kullanılmaz?

Blöfte ani basınç düşüşü, iki fazlı akış, katı partikül ve yüksek çevrim sayısı bir arada bulunur. Bu dördü genel amaçlı bir vananın oturma yüzeyini hızla aşındırır.

Manuel mi otomatik mi seçmeliyim?

Blöf disiplini vardiyaya bağlıysa ve atlanıyorsa zamanlayıcılı otomatik model işi çözer. Disiplin oturmuşsa manuel kollu model yeterlidir. Arada pnömatik aktüatörlü seçenek bulunur.

Zamanlayıcılı sistem blöf süresini kendisi mi belirler?

Belirlemez. Zamanlayıcı verdiğiniz aralık ve süreye göre çalışır. Aralığı ve süreyi kazan su şartlandırmasına göre siz ayarlarsınız.

Blöf hattında kaç vana olur?

Genelde iki vana seri bağlanır. Biri kesme, diğeri blöf görevini üstlenir.

Valftek'in blöf vanası hangi ölçüde?

DN40 flanşlı, PN40 basınç sınıfında, karbon çelik gövdeli ve 400 santigrat dereceye kadar tanımlı. Başka çap veya basınç sınıfı seçeneği bulunmuyor.

Sonradan aktüatöre geçebilir miyim?

Gövdede tepe flanşı varsa bu geçiş mümkündür. Valftek'in ürününde tepe flanşı tanımlı ve aynı gövde üzerinde manuel, pnömatik ve zamanlayıcılı üç model bulunuyor.

Hangi belgeleri istemeliyim?

Teknik föy, malzeme bilgileri, model kodu ve kumanda seçenekleri listesi, basınçlı ekipman uygunluk belgesi, yedek parça listesi ve temin süresi, kullanım ve bakım talimatı.

Blöf vanası ne sıklıkla revizyon ister?

Çevrim sayısına ve su kalitesine bağlı. Sabit bir aralık vermek doğru olmaz; blöf kaydı tutuluyorsa revizyon planı o kayda göre yapılır.

Özet

Blöf vanası, buhar kazanının en sert hizmetinde çalışan vanadır. Ani basınç düşüşü, iki fazlı akış, katı partikül ve yüksek çevrim sayısı bir aradadır.

Bu yüzden seçim "DN40 vana" demekle bitmez. Vananın bu hizmet için tasarlanmış olması, basınç sınıfının çalışma basıncının üzerinde olması, oturma yüzeyi malzemesinin partiküle dayanması ve tam geçişli olması gerekir.

En çok fark yaratan karar kumanda seviyesi. Blöf disiplini vardiyaya bağlı ve atlanıyorsa zamanlayıcılı model bu sorunu ortadan kaldırır.

Yedek parça temin süresini siparişten önce sorun. Arıza anında öğrenmek istemeyeceğiniz bilgi budur.

Valftek'in kazan blöf vanası verisini ve diğer vana gruplarını valftek.com üzerinden inceleyebilirsiniz.